سلامت: سحر جان! به ما بگو كه قبل از شروع رژيم لاغري وزنت چقدر بود؟
وزن اوليهام 110 کيلوگرم بود و طي 1 سال به 60 کيلوگرم رسيدم البته قدم 169 سانتيمتر و سنم 27 سال است.
سلامت: عادتهاي غذايي خاصي داشتيد كه باعث چاقي?تان بشود؟
بله البته. من در طول روز يك وعده غذا ميخوردم اما خيلي حجيم.
سلامت: چرا تصميم گرفتيد وزن?تان را کم کنيد؟
من براي کاهش وزن به تمام روشها روي آورده بودم، رژيمهاي غذايي مختلف، انواع قرصها و شربتهاي لاغري و در نهايت هم تصميم گرفتم عمل بايپس معده را انجام دهم اما 2 روز قبل از عمل منزل يکي از دوستانم بودم و براي دوستم تعريف کردم که قصد اين عمل را دارم. او هم تمام سعي خودش را کرد و نگذاشت به اين جراحي تن بدهم و باشگاهي که الان ميروم را به من معرفي کرد. راستش طي اقدامهاي چند ساله براي کاهش وزن هيچوقت تحرک نداشتم و اصلا هم تصور نميکردم روزي بتوانم ورزش کنم.
سلامت: عمل بايپس خطر زيادي دارد. تو و خواهرت نميترسيديد بلايي سرتان بيايد؟
واقعيتش من اينقدر از آن حالت خسته شده بودم که دوست داشتم وزن?ام بهطور معجزهآسايي ناگهان پايين بيايد. كلا ديگر صبر نداشتم. خدا را شکر ميکنم که اين عمل را انجام ندادم زيرا متاسفانه مدتي قبل يکي از آشناهايمان بعد از جراحي بايپس جان خود را از دست داد.
سلامت: از برنامه ورزشيتان راضي بوديد؟
بله، در نخستين دوره 5 هفتهاي توانستم 12 کيلوگرم از وزنم را کم کنم و سايزم هم خيلي پايين آمد؛ رژيمهاي غذايي هم که دريافت ميکردم اصلا سخت نبود. وقتي ديدم اين برنامه چنين اثر چشمگيري داشته از جراحي کامل منصرف شدم.
سلامت: چرا رژيمهاي غذايي آقاي ذوالفقاري را بعد از مدتي کنار مي?گذاشتيد؟
رژيم را درست رعايت نميکردم، تحرک بدني هم نداشتم پس بعد از 2 تا 3 ماه رهايش ميکردم و با گذشت مدتي مجددا نزد آقاي ذوالفقاي ميرفتم.
سلامت: چطور توانستيد ورزش را بهطور منظم در برنامه روزانه?تان بگنجاند؟
اوايل نه تنها خود تمرينات بلکه بهطور منظم هر روز باشگاه رفتن برايم واقعا دشوار بود اما در همان چند ماه اول وقتي ديدم سايزم تا اين حد پايين آمده، اندامم فرم پيدا کرده و لباسها بهتر به تنم مينشيند، سختياش را به جان خريدم. بنابراين در دوران دانشجويي کلاسها را بعد از ساعت 11 بر ميداشتم؛ شغل من نيمهوقت است و تمام قرارها و فعاليتها را براي ساعت بعد از باشگاه تنظيم ميكردم و آن 2 ساعت را بههيچوجه قرباني وجوه ديگر زندگي شخصي و حرفهايام نميکردم.
سلامت: رژيمي که در کنار ورزش دريافت کرديد، چطور بود؟
اين رژيمها را به آقاي ذوالفقاري نشان دادم و ايشان عقيده داشتند که برنامهغذايي من و خواهرم بسيار کمکالري است اما حقيقتش با وجود بيماري زخممعدهام پيروي از اين رژيمها اذيتم نکرد به جز برخي از رژيمها که 2تا 3 روز تکخوري داشتيم. مثلا فقط شير و موز يا شير و خرما که مربي اين نوع رژيمها را به دليل وضعيت معدهام کمتر به من ميداد.
سلامت: چرا برايتان تکخوري در نظر ميگرفتند؟
ميگفت اين نوع برنامهها براي کاهش وزن نيست و با پيروي از آنها دستگاه گوارشتان تصفيه ميشود.
سلامت: رژيمهاي شما هم تقريبا مثل رژيم خواهرتان بوده است. ويژگي اين رژيمها را در چه ميدانيد؟
خب ما اراده زيادي به خرج داديم و وقتي نتيجه خوب آن را ديديم ارادهمان قويتر شد. به علاوه غذا خوردنمان منظم شد مثلا دقيقا راس ساعت 8 صبح صبحانه يا 10صبح ميانوعده. در رژيممان تمامي خوراکيها را داشتيم مثلا ميانوعده شير نسکافه و بيسکويت سبوسدار يا يک کاسه قارچ و ذرت ميخورديم. خوراکيهايمان با توجه به نوع ورزشهايي که ميکرديم، متفاوت بود. ناهار 5-4 عدد فيله يا 2 کف دست نان سنگک يا 7 قاشق برنج، عصرانه ساعت 5 ماست و خيار، چاي و کيک يا ميوه و ساعت 7 بعدازظهر شام شامل سوپ يا 2 عدد فيله يا سالاد و از آن به بعد تنها مجاز به خوردن چاي بوديم. در طول ورزش هم علاوه بر 1 بطري بزرگ آب با توجه به نوع ورزش انواع آبميوه و نوشابه انرژيزا را مينوشيديم.
سلامت: از چه زماني زخممعده گرفتيد؟
از دوران دبيرستان. آن زمانها ناگهان رژيمهاي غيراصولي و دشوار ميگرفتم به خودم گرسنگي ميدادم، 15-10 کيلو وزن کمميکردم و همين مسايل باعث شد تا معدهام خيلي اذيت شود و حتي خونريزي كند. البته الان وضعيتم بهتر است اما اگر رعايت نکنم و سبزيهاي خام بخورم کمي درد ميگيرد. البته براي درمان پزشک دارو برايم تجويز کرده بود.
سلامت: مشکل داخلي ديگري نداشتيد؟
در دوران بچگي زمين خورده بودم و کشکک زانويم کج جوش خورده بود و مدتها درد ميکرد. وزن بالايم هم باعث ساييدگي زانوهايم شده بود و در دوران مدرسه نميتوانستم پاهايم را جفت کنم زيرا کنار زانويم يک برآمدگي بود و همين مساله باعث ميشد اولياي مدرسه سرزنشم کنند. با شروع برنامه کاهش وزن از تمام تاثيرات راضي بودم جز ظاهر زانويم که مربيمان ميگفت اگر صبر کنم و ورزش را ادامه دهم اين مشکل هم حل ميشود. جالب است بدانيد كه به مرور هم درد زانويم کمتر شد و هم کنار زانويم صافتر به نظر ميرسيد.
سلامت: حرف آخر؟
حرف آخرم تشکر از خانم فرزانه رضايي، مربي باشگاه، است که با تمرينهاي خوب و موثرش واقعا از نظر جسمي و روحي به ما کمک کرد.
نگاه مشاور تغذيه
توصيه نادر ذوالفقاري به خواهران شريفيراد
رژيــم شـيـک نـگـيــريــد!
سلامت: آقاي ذوالفقاري! سپيده شريفي طي 3 ماه خوردن سوپ، چاي و شکلات، 22 کيلو وزن کم کرده است. نظرتان در اين باره چيست؟
اگر خانم شريفي از سوپهايي که از انواع سبزيها، گوشت، مرغ و غلات تهيه شدهاند، استفاده كند غذاي تقريبا کاملي را ميل کرده است اما با شناختي که طي اين سالها از اين دو خواهر پيدا کردهام بعيد ميدانم ايشان براي خودشان غذاي سالم درست کرده باشند و احتمالا سوپهاي فوري را براي اين منظور انتخاب كردهاند. در واقع، شعار علم تغذيه، تعادل و تنوع در موادغذايي است. اگر اين اصول ساده در رژيم غذايي رعايت نشود بدن براي جبران کمبودهايش سراغ بافتهاي مفيد ميرود و باعث تحليل آنها ميشود و ادامه اين روند در طولانيمدت باعث سوءتغذيه و انواع بيماريها خواهد شد. به علاوه چاي و شکلات هم خوراکيهايي هستند که هميشه مصرف اندک آنها توصيه شده است. در ضمن، عوارض اين اقدام خانم شريفي ممکن است دير يا زود خود را نشان دهد. بنده رژيم اين دو خواهر را اصلاح کردم و به آنها برنامه غذايي تثبيت وزن دادم و خواهش کردم که تنها در زمينه ورزشي از مربيشان کمک بگيرند اما آنها جوانند و ميخواهند به هر قيمتي لاغر شوند و چندان به توصيههاي من توجه نكرده و نميكنند.
سلامت: نظرتان راجع به توصيه مربي اين دو خواهر درباره تصفيه دستگاه گوارش با شير خرما يا شيرموز چيست؟
متخصصان طب سنتي با روشهايي کبد را که سموم در آن تجمع مييابد پاکسازي ميکنند اما ما در منابع علمي توجيهي براي تصفيه دستگاه گوارش با شيرخرما يا ديگر موادغذايي از اين قبيل نداريم. اخيرا چنين توصيههاي غلط تغذيهاي ميان مردم رواج پيدا کرده و ما دانشآموختگان رشته تغذيه ميگوييم يک ليوان شير 75 کيلوکالري انرژي دارد و يك عدد موز بزرگ 120 کيلوکالري و اگر 4 ليوان شير را با يک عدد موز مخلوط و در طول روز بخورند جمعا حدود 420 کيلوکالري انرژي دريافت کردهاند که واقعا کم است زيرا اين خانمها روزانه ورزشهاي مشکلي را انجام ميدهند و حدود 700-600 کيلوکالري انرژي مصرف ميکنند و بدنشان هم حداقل 1700 کيلوکالري انرژي نياز دارد.
سلامت: خواهران شريفيراد مدعياند که رژيم کمچرب و پرپروتئيني را گرفتهاند. اين ويژگي مثبت رژيمشان بوده است؟
رژيمهاي کاهش وزن پرسرعتي داريم که مقدار پروتئين بالا و کربوهيدرات کمي دارند. اين رژيمها غيراصولي و ناسالماند و معروفترين آنها رژيم اتکينز است که در آن فرد ميتواند چربي و پروتئين را به مقدار نامحدود بخورد اما اجازه مصرف کربوهيدرات ندارد. در علم بيوشيمي ثابت شده مصرفنکردن هيچماده غذايي در طول روز يا فقط پروتئين مصرف کردن به يک ميزان، وزن بدن را کم ميکند يعني مصرف پروتئين به تنهايي درست مانند آن است که غذا نخوريم كه نهايتا بدن را با سوء تغذيه روبرو ميكند. در ضمن به دليل مصرف زياد مواد پروتئيني کار کليههاي اين خانمها خيلي زياد است که به اين دليل به آنها توصيه شده مايعات فراوان دريافت كنند.
سلامت: با وجودي که اين خانمها در حال کاهش وزن بودهاند مربي وعدههاي غذايي آنها را با خوراکيهايي از قبيل سالاد الويه، پيتزا، ذرت و قارچ، شير هويج، بستني، کالباس و... پر كرده است که ما در روند کاري متخصصان باتجربه اين موارد را نميبينيم. تحليلتان دراين باره چيست؟
اين روزها مد روز به حيطه تغذيه هم وارد شده و ما از مراجعان ميشنويم « فلان مشاور رژيمهاي شيکي ميدهد» اين رژيمها تنها ميتوانند توسط افراد بيدانش تهيه شده باشند. جالب است بدانيد كه رژيم خانمهاي شريفيراد هم از اين رگههاي شيکي دارد. بنده با ارزيابي شخصيام از رژيم غذايي اين خواهران مطمئنم تدوينگر اين رژيمهاي غذايي به هيچعنوان اطلاعات علمي و دقيقي از خوراکيها و اصول علم تغذيه ندارند مثلا نميدانند نياز بدن چيست و چرا بايد خوراکيهاي به خصوصي را مطابق با اصول علمي براي يک وعده در نظر گرفت. مثلا سالاد الويه، بافتي پر از چربيهاي غيرمفيد و نشاسته دارد. متاسفم اخيرا در سالنهاي زيبايي و باشگاهها تدوين و تجويز رژيم چاقي و لاغري توسط افراد غيرمتخصص باب شده است ما اميدواريم اين اشخاص حداقل از نظر تربيت بدني تعليم ديده باشند که در بسياري از موارد همين موضوع هم كاملا تجربي است. اي کاش مسوولان به اين قضيه نظارت بيشتري ميکردند تا سلامت افراد جامعه تهديد نشود. اگر هم وزن مراجعان اين اشخاص کاهش قابلتوجه مييابد، نبايد متعجب شويم زيرا فرد با ورزشي که روزانه انجام ميدهد به مقدار کالري قابل توجهي نياز دارد اما برنامهغذايي مربي مقدار بسيار کمتري را به بدن فرد ميرساند پس وزنش به شدت پايين ميآيد.
سلامت: آيا مصرف نوشيدنيهاي انرژيزا و انواع آبميوه را به تناسب تمرين بدني تاييد ميکنيد؟
به هيچ وجه. نوشيدنيهاي ورزشي شامل آب، املاح و ويتامينهاي مورد نياز يا دفع شونده از بدن در طول ورزش هستند. در تهيه اين نوشيدنيها از مخلوط آبميوههاي طبيعي استفاده ميشود که مسلما منبع انواع ويتامينهاست. اينکه مربي خانمهاي شريفي چرا توصيه کرده با توجه به نوع تمرين نوع آبميوه تغيير کند را بهتر است خودش توضيح دهد اما بعيد ميدانم اين دو خواهر از آبميوه طبيعي هم استفاده کرده باشند.
سلامت: با توجه به زخممعده سحر شريفي برايمان از ويژگيهاي رژيم اين بيماران بگوييد؟
ما در بيمارستان معمولا براي چنين بيماراني رژيمهاي خشک تجويز ميکنيم و مقدار مايعات و خوراکيهاي آبکي را به حداقل ممکن ميرسانيم. مواد نفاخ،سرخ کردنيها، ادويهجات و مواد محرک (الکل، چاي، قهوه و برخي داروها نظير آسپيرين) را حذف ميکنيم. اگر تحمل سبزيها و ميوهجات خام را ندارند، توصيه ميکنيم از انواع بخارپز، پخته يا کمپوت شده آنها استفاده کنند. به علاوه، افرادي که زخممعده دارند نبايد همراه با غذا آب بنوشند يا خوراکيهاي آبدار بخورند به علاوه نبايد نان را در آب غذا تريت کنند. اين بيماران نبايد تند غذا بخورند، وعدههاي غذاييشان بايد سبک باشد و بهتر است بعد از صرف غذا دراز نکشند.
سلامت: سحر و سپيده شريفي سالها به شما مراجعه ميکردند اما وزنشان کم نميشد حالا با اين برنامهغذايي غيرمناسب به تناسب اندامي رسيدهاند که آنقدرها مورد تاييد متخصصان تغذيه نيست چه توصيهاي برايشان داريد؟
خانمهاي شريفي از دوران نوجواني نزد من ميآمدند و سبک زندگي غلطشان هميشه موضوع اصلي بحث ما بود. اگر آن زماني که مرتب نزد من ميآمدند، همين طور با اراده به ورزش ميپرداختند مطمئنا کاهش وزن اصولي را تجربه ميکردند اما متاسفانه با وجود تمام تلاشهاي بنده اين توصيهها را گوش نکردند تا جايي که در آخرين جلسهاي که 2 سال پيش داشتيم واقعيت را قاطعانه به آنها گفتم که من ديگر نميتوانم کاري برايتان انجام دهم و شما موظفيد کمتر بخوريد و بيشتر تحرک داشته باشيد.
نگاه متخصص تغذيه و رژيم درماني
آب را هم بايد به اندازه بنوشيد
دکتر احمدرضا درستي مطلق/ استاديار دانشكده بهداشت دانشگاه علوم پزشكي تهران
خانمهاي شريفي عزيز از شما دو خانم جوان تحصيلکرده بعيد است که به اين روشها رو آورده باشيد. بارها گفتهايم که همه افراد بايد در طول روز مقدار مشخصي از 5 گروه غذايي را ميل کنند حتي افراد ديابتي هم بايد مقداري کربوهيدرات بخورند در غيراينصورت عوارض سوء تغذيه، ضعف و ريزش مو در آنها مشاهده ميشود. پس اصول خرافي که مربيتان در رژيم غذايي شما گنجانده را رعايت نکنيد. شايد پروتئين و ميوه را بهطور متنوع مصرف کرده باشيد اما پرکردن مقدار کالري مجاز يک وعده غذايي با موادي غذايي کمارزشي مانند پيتزا، کالباس، الويه و... که به جاي آنها ميتوان از خوراکيهاي به مراتب با ارزشتري استفاده کرد واقعا به نفع سلامت شما نيست.
شايد به نظرتان برسد که مربي به شما سختي نميداده و هوس شما را هم در نظر گرفته اما اين خوراكيها در علم تغذيه جزو دسته متفرقه محسوب ميشوند و بايد تا آنجايي كه امكان دارد، كمتر مصرف شوند. زيرا نه تنها تمام ريزمغذيهاي مورد نياز شما را در هر وعده غذايي تامين نميکنند بلکه به مرور باعث بروز عوارضي هم ميشوند چون سرشار از کربوهيدراتها و چربيها هستند. در ضمن، يادتان باشد مرغوبترين کالباسها و سوسيسها مطابق قوانين کشور مجاز به داشتن مواد نگهدارنده سرطانزا هستند پس بايد در مصرف آنها خساست به خرج داد.
مربي شما را وادار به نوشيدن مايعات فراوان و از طرفي مقدار نامحدود چاي و قهوه کرده است؛ بايد بدانيد مصرف بيش از حد چاي يا قهوه ضرر زيادي دارد مثلا تئين و کافئين سيستم اعصاب را به شدت تحريک ميکنند يا فلوئور چاي ميتواند به استخوانها و دندانها لطمه بزند و تانن چاي هم جذب آهن را کاهش ميدهد. بنابراين توصيه ميکنم در طول روز نهايتا 4 ليوان سرخالي چاي يا 1 ليوان سرخالي قهوه بنوشيد. به علاوه مصرف زياد آبميوههاي مصنوعي و شيرينشده بسيار مضر است. حتي بعضي تصور ميکنند اگر روزي 30-20 ليوان آب بنوشند لطف بزرگي به کليههاي خود کردهاند که باور غلطي است و در اصل کليههاي خود را در معرض خطر قرار دادهاند. يک فرد معمولي غيرورزشکار روزانه 8 تا 10 ليوان آب نياز دارد حتي ورزشکاران هم نبايد هر چقدر خواستند آب بنوشند بلكه توصيه ميشود به ازاي هر 1 کيلوگرم کاهش وزن در اثر فعاليت بدني 5/1 کيلوگرم آب ميل كنند.
متاسفانه برخي افراد فعال در حوزه کاهش وزن از روشهاي فريبنده براي جلب مراجعان خود استفاده ميکنند و چون ادعاي آنها با روشهاي معمول متفاوت است، مردم تصور ميکنند که حتما اين متخصص دانش جديدي دارد که ديگران از آن بيبهرهاند. ادعاهايي که درباره تاثير نوع آبميوه برکيفيت تناسب اندام ميشنويد، واقعا ارزش علمي ندارند. نوشيدنيهاي ورزشي نيز شامل مقادير مشخصي فروکتوز، ساکاروز و الکتروليت و همچنين داروهايي جاذب آب هستند كه مزه خوبي به آنها نداده و نبايد سر خود مصرف شوند زيرا تركيبات موجود در آنها در کبد و کليه تجمع يافته و اين ارگانها را با مشكلات جدي روبرو ميكنند.
نگاه فوقتخصص گوارش
بايپس معده براي که خوب است؟
دکترمحمد جعفر فرهوش
استاديار دانشگاه علوم پزشکي تهران
خانم سحر شريفي نمايه توده بدني شما در دوران چاقي زير 40 بوده است. بايد بدانيد اين جراحي براي افرادي که نمايه توده بدنيشان بالاي 40 است و عوارض چاقي آنها را در خطر مرگ قرار داده (ناتواني در تنفس، تحرک و ناراحتيهاي شديد قلبي) انجام ميشود. شما خانم جوان بايد قبل از هر کاري سبک زندگيتان را اصلاح ميکرديد نه اينكه انواع قرص و شربتها را امتحان كنيد و در نهايت هم به عمل بايپس روي بياوريد.
يادتان باشد بيهوشي و عوارض جراحي براي افراد چاق به مراتب بيشتر از افراد عادي ريسك دارد و در مواردي باعث مرگ بيمار ميشود. امروزه براي درمان چاقي روشهاي بسيار نويني پيشنهاد شده، مثلا گاهي متخصصان چيدمان و وسايل منزل فرد چاق را طوري طراحي ميکنند که او مجبور به تحرک شود. جراحي بايپس معده عوارض زيادي دارد از جمله عفونت محل جراحي، مشکلهاي گوارشي، کبد چرب، نارسايي کبد، کاهش جذب برخي ريزمغذيها، زخممعده، خونريزي، فتق، نفخ و بادگلو، آمبولي ريه و حمله قلبي.
به علاوه، شما دچار زخممعده هم هستيد. اين بيماري مشکل 12 درصد افراد جامعه است. علل ايجاد زخممعده عبارتند از عفونت باکتريايي ناشي از نوعي باکتري به نام « هليکوباکتر»، استفاده بيش از حد مسکنهاي غيراستروييدي ضدالتهابي (NSAIDها) مثل آسپيرين، ناپروکسن و ايبوپروفن. البته زخممعده در صورت پيروي دقيق از دستورات دارويي پزشک معالج و اصلاح سبک زندگي قابل درمان است اما متاسفانه شما بدون توجه به توصيههاي تغذيهاي آقاي ذوالفقاري، رژيمهاي بياساس و غلطي گرفتهايد و زخممعدهتان مرتب عود کرده است پس از اين به بعد مراقب باشيد.
نگاه متخصص ارتوپدي
درمان انحراف زانو
کاهش وزن نيست
دکتر عليرضا منافي
استاديار دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي
از بحث رژيم خواهران شريفي که بگذريم به مساله مهمي که سحر شريفي به آن بيتوجهي كرده است، ميرسيم. زانوي ايشان در دوران کودکي آسيبديده و بدجوش خورده است. يکي از مهمترين مشکلهاي ارتوپديک در کودکان به دنبال شکستگي استخوان، آسيب صفحات رشدي است که در بزرگسالي باعث انحراف ميشود. احتمالا بعد از شکستگي زانو صفحات رشدي شما بهطور ناهمگون رشد کردهاند و از دوران بلوغ به بعد دچار انحراف زانو شدهايد. بعيد ميدانم انحراف زانوي شما با کاهش وزن درمان شده باشد زيرا تنها درمان آن جراحي است؛ در اين روش استخوان کاملا برش خورده و بدشکلي اصلاح ميشود.
پس توصيه ميکنم حتما به متخصص ارتوپد مراجعه کنيد و يک راديوگرافي جديد بگيريد زيرا ممکن است در حال حاضر ناراحتيتان خاموش باشد اما اگر درمان آن را پيگيري نکنيد از حدود 40 سالگي زانو درد به سراغتان بيايد. اگر هم واقعا مشکل شما با کاهش وزن رفع شده پس اصلا از ابتدا انحراف زانو نداشتهايد و تنها بافت چربي ناحيه زانويتان برجسته بوده است.
مجله دانشجویان مالزی 
دریافت نظرات این خبر از فید